donderdag 25 juni 2015

Melk De Witte Sloper: hoe beoordeel ik dat boek? Les 5

Dit een na laatste blog over Melk de Witte Sloper gaat in op de onderwerpen die nog niet in eerdere blogs over Melk de Witte Sloper behandeld zijn. Deze onderwerpen hebben geen directe samenhang, maar verdienen nog wat aandacht. Eerlijk gezegd wist ik zelf ook niet zo wat ik moest vinden van IGF en caseïne. Dit zijn wel belangrijke begrippen als je het over melk heb. Ik heb daarom hierover Anneke Palsma haar visie gevraagd. Als je graag wetenschappelijk onderbouwde informatie over voeding leest is haar blog een aanrader.

IGF-1 wordt in verband gebracht met de toename van de lengtegroei, maar ook hiervoor geldt dat het om een correlatie gaat in plaats van een causaal verband. Colostrum (de eerste melk van een koe) bevat veel IGF-1 om de groei van het kalf te stimuleren. Naarmate de lactatiefase van de koe langer duurt neemt de hoeveelheid IGF-1 in de melk af, totdat ze weer drachtig is. IGF-1 heeft invloed op de aanwas van spieren. Daarom staat het ook op de dopinglijst.

Caseïne is het deel van het melkeiwit dat uit grotere eiwitmoleculen bestaat. Caseïne zou ook de aminozuurgroepen bevatten die verantwoordelijk zijn voor koemelkallergie. De afbraak van caseïne neemt meer tijd in beslag dan wei-eiwitten, omdat wei-eiwitten voornamelijk uit korte keten aminozuren bestaat. Het leucinegehalte in wei is hoger dan van caseïne. Dat zijn gelijk ook de beide redenen, waarom wei-eiwit vaker gebruikt wordt voor snel spierherstel. Wei-eiwit wordt daarom ook wel een snel eiwit genoemd. Caseïne staat bekend als een traag eiwit, vanwege de moeilijke afbraak. Caseïne wordt daarom ook wel aangeraden om vlak voor de nacht te gebruiken voor het nachtelijk spierherstel.  In het boek staat dat volgens Campbell caseïne kanker zou veroorzaken.

Hij beschrijft dat ratten die een caseïne rijke voeding kregen vaker tumoren ontwikkelden dan ratten die een caseïne arme voeding (kregen. De ratten werden blootgesteld aan aflatoxinen (een stof die leverkanker veroorzaakt) en kregen vervolgens al dan niet een levertumor. De conclusie van deze studies is dat een caseïne beperking mogelijk beschermt tegen het krijgen van levertumoren. Er zijn geen studies naar het effect van caseïne op het ontstaan van kanker bij mensen gedaan.

Op basis van de resultaten van deze studie bij ratten is in 2005 het boek The China Study verschenen. Hierin beschrijft hij onder andere dat caseïne – en alle andere dierlijke eiwitten – de kans op het krijgen van kanker vergroten. De resultaten bij ratten waarbij alleen is gekeken naar de invloed van caseïne op het ontstaan van levertumoren  wordt omgezet naar het effect van alle dierlijke eiwitten op het ontstaan van alle soorten tumoren bij mensen. Deze conclusie kan niet getrokken worden omdat ratten een andere stofwisseling hebben dan mensen. Ook kun je de effecten van caseïne niet vertalen naar alle dierlijke eiwitten. Bovendien kan een stof risico verhogend werken op het ontstaan van een bepaalde vorm van kanker en risico verlagend bij andere vormen van kanker.

In een artikel uit 2014 beschrijft Campbell dat bij een eiwitinname van  meer dan 10 energieprocent de vorming van tumoren sterk toeneemt (100% van de proefdieren ontwikkelde tumoren) versus minder dan 10 energieprocent eiwit waarbij 0% van de proefdieren tumoren ontwikkelde. De termen dierlijk eiwit en caseïne worden ook in deze publicatie door elkaar gebruikt. Campbell schrijft dat het dierlijk eiwit het risico op het krijgen van darm- en borsttumoren verhoogt. Dit is niet bij mensen aangetoond. Ook het ontstaan van prostaatkanker is niet aangetoond bij mensen maar alleen in een reageerbuisje en proefdieren.

Een  meta-analyse (samenvoeging) van zes studies liet zien dat er geen relatie is tussen melk en het risico op heupfracturen bij vrouwen.

In het boek staan recepten. Er wordt geadviseerd om daarvoor ongebrande amandelen te gebruiken. Dat kan, maar heeft in verband met mogelijke schimmel niet per se de voorkeur.

In het boek wordt geadviseerd meer groente te eten. Dat is uiteraard een prima advies.

Of dat in het boek staat ben ik vergeten, maar regelmatig wordt gesuggereerd dat melk verzurend zou zijn. Melk is vanwege het calcium echter basisch.

Zelf leren wat je wel en niet kunt geloven over voeding, volg dan mijn e-cursus.

maandag 22 juni 2015

Is LiGA een verantwoord tussendoortje? Nee, lees hoe je misleid wordt!

Nee, natuurlijk is LiGA veen verantwoord tussendoortje! Daarom wringt LiGa zich waarschijnlijk in alle bochten om uit te leggen waarom dit wel zo zou zijn. Bij het blad Voeding Nu voor professionals is een dure brochure (8 pagina's full colour) toegevoegd om professionals te bewijzen dat het een uitstekend tussendoortje is.

Volgens de brochure eten veel mensen als tussendoortjes geen basisvoedingsmiddelen, maar geven de voorkeur aan koek, biscuit, snoep, chocolade of chips. LiGA zou een betere keuze zijn. Hoelang zouden ze na gedacht hebben om deze onnozele alinea op papier te zetten? Prima tussendoortjes zijn fruit, rauwkost, volkoren brood of noten en dus geen LiGA. Een gezond tussendoortje bevat namelijk niet te veel energie en zoveel mogelijk voedingsstoffen.

Volgens de brochure is LiGa zo gezond omdat:
  1. er keuze is uit een variatie aan energie;
  2. er minimaal 3 gram voedingsvezels per 100 gram zit een LiGA;
  3. omdat een deel van het suiker niet in toegevoegd;
  4. het verzadigd vet is verminderd ten opzichte van vorige versies;
  5. aan sommige producten zijn vitamines en mineralen toegevoegd.
Ik ga puntsgewijs op deze punten. Tussendoortjes moeten niet te veel energie bevatten, maar het gaat nooit alleen om energie. Het zou moeten gaan om energie in verhouding tot de voedingsstoffen die het biedt. 

Die voedingsvezels zijn prima, maar zitten ook in fruit, groente, volkoren brood en noten. Daar zitten meer voedingsstoffen in dan in een knutselfabrieksproduct als LiGA.

Ja suiker is fysiologisch voor het lichaam suiker. Wetenschappelijk helemaal maar. Maar in fruit zitten ook nog andere voedingsstoffen, die in kristalsuiker niet zitten. Daarom is het toch iets anders. Op een etiket kun je zien of suiker is toegevoegd door te kijken naar de ingrediënten. Dit kun je niet zien bij de voedingswaarden. In de brochure die professionals moet overtuigen hoe gezond LiGA is staan (je raadt het uiteraard al) alleen de voedingswaarden en niet de ingrediënten. Dit geldt ook voor de producten op hun website. Ik heb gevraagd waarom deze informatie ontbreekt. Ik kreeg een volstrekt onzinnig antwoord over voedingswaarden in plaats van ingrediënten. Het niet tonen van deze informatie is wettelijk niet toegestaan. Dat is echt niet per ongeluk gebeurd. Dat ze me daarnaast ook nog bewust een nutteloos antwoord gaven, geeft helder aan dat omzet belangrijker is dan juiste informatie verstrekken. 

De ingrediënten staan op de etiketten in de volgorde van hoeveel erin zit. Als je dus bijvoorbeeld kijkt naar de ingrediënten van babybiscuit 6-12 maanden staat als tweede en derde ingrediënt suiker en glucosefructosestroop vermeld. Dat zit er dus in ieder geval in aanzienlijke hoeveelheden in en is dus echt geen verantwoord tussendoortje, maar een hap suiker voor je kind. Het is niet zo handig om kinderen te wennen aan veel zoet.

Minder verzadigd vet klinkt mooi, maar er is steeds meer wetenschappelijke onderbouwing dat dit eigenlijk niet zo erg belangrijk is. Het toevoegen van vitamines en mineralen is nodig omdat er in de oorspronkelijke grondstoffen van LiGA weinig voedingsstoffen zitten. Dat geldt wel voor fruit, groente, volkoren brood en noten. Dit zijn dan ook dus betere tussendoortjes. 

Ik ga het hier uiteraard niet bij laten. Ik dien een klacht in, zodat binnenkort alle ingrediënten van dit suikerhapje op hun site zichtbaar zijn. Want ook voor het snoep van LiGA geldt de wet.

Aanvulling 25 juni 2015
Niet alleen op de site, maar ook op de verpakking blijkt het suikergehalte bij ingrediënten te ontbreken.

woensdag 17 juni 2015

RTL: eet zoveel mogelijk chocolade! Oh ja?

We geloven allemaal graag iets wat we leuk vinden. Journalisten blijkbaar ook. Maar toch zou het handig zijn als ze ook wat verantwoordelijkheid zouden voelen, zeker voor gezondheidsgerelateerde onderwerpen.

RTL schrijft gisteren dat een reep chocolade de kans op een hartaanval of beroerte doet dalen. Je hoeft geen wetenschappelijk talent te zijn om te beseffen dat dit geen juist advies kan zijn. Elke dag een reep chocolade van 100 gram eten betekent gemiddeld zo'n 500 kilocalorieën per dag extra. Dat is dus een kwart van je energie uit chocolade. Wat een fijn bericht, maar helaas een beetje te voorbarig ;).

Bij het interpreteren van wetenschappelijk onderzoek is het ook noodzakelijk om altijd je gezonde verstand te (blijven) gebruiken. Een van de oorzaken van hart-en vaatziekten is overgewicht. Als je dagelijks 500 kilocalorieën extra eet zonder uren extra zeer intensief te gaan bewegen, kom je in gewicht aan. En ja, dat verhoogt de kans juist op het krijgen van hart- en vaatziekten.

Af en toe een blokje chocolade is lekker en kan passen in een gezond voedingspatroon. Voor een reep chocolade zal dit vermoedelijk nooit gaan gelden.


zondag 14 juni 2015

Eet jij voldoende vezels?

Volwassenen hebben dagelijks 30 tot 40 gram vezels nodig. Dat is zelfs als je gezond eet best een uitdaging. Vezels zitten vooral in plantaardige voeding. Vezels geven verzadiging en zijn nodig voor goed werkende darmen en dus een goede ontlasting.

Als er op de verpakking staat dat een product een ‘bron van vezel’ is, dan moet een voedingsmiddel  tenminste 3 gram vezel per 100 gram bevatten. Als er staat ‘rijk aan vezel’ dan geldt dat een product tenminste 6 gram vezel per 100 gram moet bevatten.

Bronnen van vezels
Product
Eenheid
Gewicht
Vezels in gram
Groente
1 opscheplepel
50 gram
1,4
Fruit

100 gram
1,7
Appel
1 stuks
125 gram
2,9
Sinaasappel
1 stuk
150 gram
3,2
Volkorenbrood
1 snee
35 gram
2,3
Zilvervliesrijst
1 opscheplepel
60 gram
1,3
Volkorenpasta
1 opscheplepel
50 gram
2,1
Bruine/witte bonen
1 opscheplepel
60 gram
6,8
Aardappels
1 kleine
50 gram
0,8
Gedroogde abrikoos

20 gram
1,7
Rozijnen

20 gram
1,1
Muesli

50 gram
3,6
Havermoutpap

25 gram
1,8
Lijnzaad/chiazaad
1 eetlepel
5   gram
1,7
Noten
1 eetlepel
20 gram
1,2
Ontbijtkoek
1 plak
20 gram
0,7
Ontbijtkoek volkoren
1 plak
20 gram
0,9
Volkorenknäckebröd
1 stuk
10 gram
1,5
Volkorenbeschuit
1 stuk
10 gram
0,8
Biscuit volkoren
1 stuk
10 gram
0,6
Witbrood
1 snee
35 gram
0,9
Witte rijst
1 eetlepel
50 gram
0,4

In ontbijtkoek en volkoren biscuitjes zitten dus ook vezels. Is het daarom een product dat je vaker zou moeten eten? Nee, helaas dat is niet zo omdat deze producten veel toegevoegd suiker bevatten. De overige producten in deze tabel, bij voorkeur de volkoren producten zijn de beste keuze.

Als je meer vezels gaat eten, doe dat dan wel geleidelijk zodat je darmen daaraan kunnen wennen.

Interesse in meer van dit soort overzichten, volg dan mijn e-cursus.

zaterdag 13 juni 2015

Melk De Witte Sloper: hoe beoordeel ik dat boek? Les 4

In het boek Melk de Witte Sloper wordt de suggestie gewekt dat je zonder melkproducten heel gemakkelijk aan je calcium komt. Dat kan wel, maar is niet zo eenvoudig. Ik zette een aantal calciumbronnen die in het boek Melk de Witte Sloper worden genoemd voor je in een tabel. Ik snap dat je dat als consument zelf niet doet. Als professionals adviseer ik je dringend om dat wel te doen, want dat geeft inzicht of je je advies wel goed hebt onderbouwd. Er wordt te vaak iets geschreven dat niet blijkt te kloppen als je dat narekent of zelf in tabelletje zet.

Calcium per 100 gram en per portie voedingsmiddel in milligram

Voedingsmiddel
Calcium
Per 100 g
Portie
In gram
Calcium
Per portie
Melk
122
200
244
Amandelen
283
30
85
Zalm blik
90
100
90
Sardientjes blik
500
100
500
Tahoe
188
150
282
Boerenkool
180
200
360
Raapstelen
100
200
200
Quinoa gekookt
17
150
25
Chiazaad
630
15
95
Sesamzaad
670
15
101
Basilicum gedroogd
2240
3
67
Kaneel
1228
3
37
Marjoraan gedroogd
1990
3
60
Rozemarijn gedroogd
1280
2
26

De huidige dagelijkse aanbeveling is dagelijks rond de 1.000 milligram. Eerder schreef ik dat deze aanbeveling wellicht iets naar beneden kan, maar dit getal zal niet ineens gehalveerd worden. Ik heb nu geen rekening gehouden met welk deel wordt opgenomen, omdat ik niet over die informatie beschik. Waarschijnlijk is deze informatie ook niet bekend. Dat slechts een deel wordt opgenomen is bekend en daar is rekening mee gehouden bij het vaststellen van de aanbeveling. In een eerder blog heb ik dat wel gedaan voor de voedingsmiddelen waarvan ik dat wel kon vinden. Duidelijk is wel dat kruiden wel iets bijdrage aan de calcium-inname maar dat dit niet substantieel is.

Melk is een eenvoudige en betaalbare bron om voldoende calcium binnen te krijgen. Maar het is niet per se noodzakelijk om daarvoor melk te gebruiken als je dat liever niet wil.

Zelf leren wat je wel en niet kunt geloven over voeding, volg dan mijn e-cursus.