zondag 28 november 2010

Paleodieet

Tot voor kort dacht ik dat het Oerdis en het Paleodieet hetzelfde waren. Er zijn veel overeenkomsten maar tijdens mijn stage voor de Hogeschool voor Natuurgeneeskunde leerde ik dat het Paleodieet veel verder gaat dan het Oerdis. Dit geeft een fundamenteel andere kijk op voeding.

De meest bekende grondlegger van het Paleodieet is Loren Cordain. Het Paleodieet bestaat uit:
a. vlees/vis/ei;
b.   groenten;
c.  fruit;
d.  noten en zaden
e.    olie.

In het paleodieet ontbreken granen, zuivelproducten, peulvruchten (ook pinda’s) maar ook de nachtschades. Nachtschades zijn aardappelen, aubergine, tomaten en paprika. Ik vind dat hierdoor de  kans op een eenzijdige voeding stijgt en dit daarom minder geschikt voedingspatroon is om continu volledig te volgen.

Uitgangspunt bij elk gezond voedingspatroon is niet alleen dat de voeding ‘voedingstechnisch’ gezien gezond is,maar ook dat de voeding wordt opgenomen in het lichaam en uiteraard geen schade veroorzaakt. Stoffen waar het lichaam moeilijk mee om kan gaan zijn gluten. Gluten verhogen de doorlaatbaarheid van de darmwand waardoor ook stoffen in ons lichaam komen die ongewenst zijn. En dat geldt niet alleen voor mensen met coeliakie maar waarschijnlijk een grotere groep mensen.  Er worden namelijk ook bij mensen die geen coeliakie hebben opmerkelijke verbeteringen gevonden door glutenvrij te gaan eten.  Naast een verhoogde doorlaatbaarheid van de darmen wekken gluten bij mensen met coeliakie ook een auto-immuunreactie op waarbij antilichamen tegen gluten (anti-gliadine) worden aangemakt. Het resultaat hiervan is een beschadiging in de dunne darm: de plooien aan de binnenkant van de darmen worden vlak waardoor minder voedingsstoffen kunnen worden opgenomen.

Maar ook lectines en saponines verhogen de doorlaatbaarheid van de darmen. De schadelijkheid van beide stoffen wijzigt niet door koken. Lectines zijn natuurlijke afweerstoffen in planten en worden gemaakt om zich tegen hun vijanden te beschermen. Lectines zitten o.a. in granen, peulvruchten, aardappelen en tomaten.   Melk zelf bevat geen lectine maar wel stoffen die auto-immuunreacties kunnen veroorzaken en zich daarom wel als lectine gedaragen. Lectines kunnen leiden tot auto-immuunziekten. Dit wordt veroorzaakt door cross-reactiviteit: er bevindt zich een bepaalde ongewenste stof in het lichaam die lijkt op een gedeelte van een bepaald eiwit uit het eigen weefsel. Het lichaam maakt antistoffen aan tegen de ongewenste stof, maar tegelijkertijd ook tegen eigen weefseleiwit en hierdoor ontstaan auto-immuunziekten.

Saponines zijn zeepachtige stoffen die in planten voorkomen. Als je er te veel van binnen krijgt, kan het de celwanden beschadigen. Saponines zitten in granen, peulvruchten en nachtschades.

Een Paleodieet is niet geschikt voor vegetariërs. Paleo gaat als eiwitbronnen uit van vlees, vis en ei. Dit is vanwege de biologische beschikbaarheid van de dierlijke eiwitten, maar ook omdat alternatieven vaak gemaakt worden van peulvruchten en daarom geen goed alternatief zijn.

Ik verwacht niet dat een dergelijk voedingspatroon voor iedereen haalbaar is. Maar ik zie het zeker als een goed alternatief voor mensen met chronische ziekten die hier (ook) zelf mee aan de slag willen. Ik heb als natuurgeneeskundige van iemand met coeliakie de vraag gekregen voor een natuurlijk glutenvrij dieet. Glutenvrije producten die je in de winkel koopt zijn altijd erg bewerkt. Met een Paleodieet kun je dus met coeliakie ook onbewerkt eten.

Aanvulling 19 augustus 2012
Zelf twijfelde ik nog steeds over de lectines en saponines. Vandaag werd mijn twijfel in een gesprek bevestigd. Dat is bij mensen onvoldoende wetenschappelijk bewezen. Schade door lectines en saponines ontstaan bij de inname van enorme hoeveelheden. Zo moet je bijvoorbeeld om muisonderzoek over saponinen te vertalen naar mensen, iemand met PDS ongeveer 40 kg aardappelschillen, ja de schillen laten eten. Dus kun je de conclusie trekken dat het beperken van saponines voor mensen niet relevant is.

Een mooi overzicht van de Paleoleefwijze zie je hier

Wil je ook zo eten? Dan kan het kookboek Oergondisch genieten je goed op weg helpen.