vrijdag 18 mei 2012

De burger is meer dan een melkkoe

De zorg wordt steeds duurder en als burger accepteer ik dit niet meer! Vind ik dan dat kwetsbare mensen in de steek moeten worden gelaten? Nee zeker niet! Sterker nog deze mensen moeten juist weer centraal komen te staan. Door de marktwerking is de behoefte van de cliënt opzij geschoven en gaat het alleen nog maar om geld en (machtsposities). Bij marktwerking gaat het om geld verdienen en dat betekent dat je probeert zo veel mogelijk vraag te creëren. Dat terwijl het in de zorgmarkt juist de bedoeling is dat je zo snel mogelijk afscheid kunt nemen van je cliënt. Dus marktwerking kost in dit geval dus geld voor de maatschappij en het levert daarnaast mensen op die onnodig ziek 'worden gehouden'. Dat kan en moet dus anders.

Laten we daarom eens beginnen met het herformuleren van de doelstellingen en de posities van een ieder. De doelstelling is dat een ieder weer zo snel mogelijk fit op eigen benen verder kan gaan. Onafhankelijk van de (betaalde) zorg. Dat is helaas niet voor iedereen realistisch maar dat moet wel het streven zijn, waar dat enigszins mogelijk is. Alleen interventies die aansluiten bij deze doelstelling worden vergoed. Daarmee hebben we direct al een forse besparing gerealiseerd.

Terug naar de posities. Ik zal de belangrijkste spelers (die mij bekend zijn) noemen:
1. de cliënt
2. de behandelaar
3. patiëntenverenigingen
4. de politiek
5. de verzekeraar.

Laat ik beginnen bij de politiek, want die heeft afgelopen week beslissingen voor mij genomen om gaten te dichten, maar helaas hebben ze niet de moeite genomen om ook over mijn gezondheid na te denken. Gevolg is dat er niets verandert en we vrolijk door gaan met het verspillen van gemeenschapsgeld. En daar moet ik als burger wel fors voor betalen en ik krijg er steeds minder voor. Vreemd, ik ben toch de cliënt, tenminste als ik ziek ben. Ik ben als cliënt heel erg ontevreden, maar kan dat niet zelf veranderen. Welke politicus durft deze discussie wel te voeren? Nee, niet domweg bezuinigen maar fundamentele keuzes maken waarbij preventie voor alle partijen lonend is. En beste politici: cliënten zijn niet bezig met evidence based, het gaat ze wel om beter worden. Of dat nu wel of niet evidence based is. Dat is ook maar goed ook, want in de reguliere zorg is slechts 30% van de behandelingen evidence based. Ik hoor politici vaak praten over statistiek, maar ik heb de indruk dat de meeste werkelijk geen flauw idee hebben waar ze het dan over hebben. Evidene based practice is in de gezondheidszorg een betere norm.

Dan de verzekeraars. Die spelen nu waarschijnlijk de belangrijkste rol en moeten zich weer gaan beseffen dat het niet om hun winstrekening en machtspositie gaat maar om het streven naar zo veel mogelijk gezonde burgers, die zo min mogelijk kosten maken. Terug naar een faciliterende rol, dus een stapje terug, waarbij ze een dienende rol spelen. Neem zo'n voorbeeld als het beperken van het aantal ziekenhuizen die bepaalde handelingen mogen verrichten. Ik begrijp uitstekend wat het belang hiervan is voor de verzekeraars. Ze hoeven minder directe kosten te betalen. Of dat uiteindelijk niet bijdraagt aan gezondere burgers maakt voor de verzekeraars niet uit. Daar worden ze toch niet op afgerekend. Burgers willen dit niet. Je zult maar ziek zijn en 100 km moeten reizen. Dat is nog niet het grootste bezwaar, hoewel misschien best belastend als je ziek bent. Maar wie komt er nog op bezoek bij je als je zover weg in het ziekenhuis ligt? En welke verzekeraar denkt echt dat je aan kunt wijzen welk ziekenhuis het beste is in een bepaalde handeling is en dat dit relevant is? Voor een cliënt gaat het om de samenhang van zijn/haar klachten. Een ziekenhuis kan nooit het beste zijn in alles. En hoe bepaal je dat dan? Wordt bijvoorbeeld ook de bejegening mee genomen? Dat is zeker een belangrijke factor in het herstel. En beste verzekeraars: cliënten willen gehoord worden en samen met de behandelaar beslissen wat de beste aanpak is. Empathie is misschien nog wel belangrijker dan kennis. En nee, uiteraard ben ik niet tegen kennis. Sterker, zelf ben ik er dol op (ik ben in het najaar 2012 gestart met de master Evidence Based Practice). Maar in mijn praktijk gaat het er niet om of ik het beste meisje van de klas ben, maar of ik mijn cliënten efficiënt kan leren om weer zelf verantwoordelijk te zijn voor zijn/haar gezondheid. Kunnen jullie trouwens uitleggen waarom medisch specialisten in 2012 65 miljoen euro extra ontvangen, dat terwijl diëtisten niet meer worden vergoed (vergoeding in 2011 42 miljoen euro)? Dit sluit niet aan bij de doelstelling dat we met name geld steken in preventie, waarmee het probleem (mogelijk) blijvend wordt oplost. Verzekeraars, beloon preventietrajecten en geef minder uit aan behandelingen die het probleem niet oplossen.

De behandelaars worden veelal opgeleid met protocollen. In die protocollen staat weinig over preventie. Dus dat is dan ook geen onderdeel. Doordat behandelaars zo zijn opgeleid, trekken ze onbewust cliënten hier ook in mee. Cliënten eisen medicijnen en/of operaties, terwijl misschien een aanpassing van een leefstijl zeker zo effectief is. Je pakt de oorzaak aan, zodat het probleem minder wordt of verdwijnt. En  het kost ook nog minder geld. Toch doen we dat maar zelden. Mensen die te dik zijn bieden we een maagverkleining aan. Ik ben bang dat artsen die dit aanbieden zich er niet eens van bewust zijn dat ze hun cliënten hierdoor gewoon in de steek laten. En al ver daar voor. Je hebt niet ineens een BMI van 40 of meer. Niemand heeft die cliënten in de voorfase geholpen. En dan is er gelukkig die operatie. De financiering is zodanig geregeld dat behandelaars daar veel geld mee verdienen. Hoe is het mogelijk? Och, misschien zijn er ook nog artsen die een operatie uitvoeren omdat ze dat boeiender vinden dan gedragsverandering te begeleiden. Maar je bent arts geworden om cliënten te helpen. Dat doe je door de oorzaak aan te pakken. Laten we artsen (die dat nog niet doen) heel snel leren hoe ze dat kunnen doen. Beste arts, als je dit leest en dit op wil pakken, ik help je graag met preventie van voedingsgerelateerde ziektes.

Ook de patiëntenverenigingen zouden een belangrijke rol kunnen spelen. Maar ook zij moeten hun rol weer leren kennen. Beste verenigingen, het is misschien moeilijk te bevatten voor jullie maar jullie bestaansrecht zijn de cliënten. Jullie zijn zo druk met onderonsjes met de farmacie en de industrie om je eigen positie veilig te stellen dat  er geen ruimte over is om cliënten te helpen. Dat ze hiermee cliënten kwijt raken, beseffen ze niet eens. Nog een voorbeeld, een astmavaccin. Ja je leest het goed, nergens zie ik een kopje leefstijl. Nee, dat is niet hip. Ik ken echter iemand die een extreme vorm van astma had en nu bijna beter is door het eten van andere voeding. Beste patiëntenverenigingen, ik hoop dat jullie weer gaan beseffen wat jullie doel zou moeten zijn. En als jullie dat niet willen, dan kunnen jullie wat mij betreft er beter mee stoppen.

En tot slot de cliënten. Ja cliënten zouden natuurlijk op de eerste plaats moeten staan, maar dat is in deze zorgmarkt helaas niet zo. Zij zijn de sluitpost, maar moeten wel veel betalen om blijvend afhankelijk te blijven van behandelaars. Wie komt hier eindelijk eens tegen in opstand? Maar beste cliënten ik nodig jullie ook uit om je eigen verantwoordelijkheid op te pakken. Je wil toch echt beter worden? Soms kan dat alleen met medicijnen, maar dan pak je het probleem niet aan. Je wordt niet voor niets ziek. Dat is een signaal van je lichaam dat er iets niet klopt. De symptomen kun je wegwerken met behulp van medicijnen, maar daarmee is de oorzaak van het probleem nog niet opgelost. Cliënten nemen ook niet altijd hun verantwoordelijkheid. Hoe kan het dat nu de diëtist niet meer wordt vergoed dat er 40% minder cliënten komen? Een deel kan dat misschien niet zelf betalen, maar dat geldt slechts voor een deel. Diegene die dat wel kunnen betalen maar daar geen zin in hebben die zijn eerder ten onrechte vergoed, want die waren blijkbaar onvoldoende gemotiveerd om hun gedrag aan te passen of hadden daar geen hulp bij nodig.  Als je dat nog niet doet, verbeter dan eerst je leefstijl (al dan niet met hulp van een behandelaar). Als dat niet werkt, dan pas kun je medicijnen overwegen. Als we dat samen af kunnen spreken hebben we een flinke bezuiniging gerealiseerd en hoeven we het eigen risico niet te verhogen. Dan zijn we inderdaad met gezondheid bezig in plaats van boekhoudertje spelen.

Was het leven maar zo simpel. Maar de werkelijkheid is weerbarstiger.