zaterdag 2 februari 2013

Reclame Code Commissie steunt overtreden wet

Vanaf december 2012 moet iedereen zich aan de claimwetgeving houden. Hiervoor is gekozen om consumenten duidelijkheid te geven. Niet onderbouwde claims en medische claims zijn niet zomaar toegestaan. De EFSA bepaalt wat mag. Zelf sta ik daar wat ambivalent in. Ik ben absoluut een voorstander van het feit dat claims onderbouwd moeten zijn. Maar de manier waarop dit gebeurt zou niet mijn keuze zijn. Voeding kun je niet vergelijken met medicijnen en zou je dan ook anders moeten beoordelen. Een bijkomend probleem vormt het feit dat grote partijen (veel) meer geld hebben om claims zo slim mogelijk te formuleren zodat ze net niet de wet overtreden. Daardoor krijgen ze meer gedaan dan kleinere partijen. Dit heeft niet per se een directe samenhang met het gegeven dat een product wel of niet iets toevoegt aan onze gezondheid. Neemt niet weg dat ik vind dat nu er een wetgeving is iedereen zich daar aan moet houden.

Af en toe zijn claims zo extreem misleidend en zover over de grens van wat is toegestaan dat ik het niet kan laten om daarover een klacht in te dienen bij de Reclame Code Commissie (RCC). Maar tot mijn verwondering kennen zij de wet helemaal niet. Daarom klopte ik tevens aan bij de NVWA, maar die doet niets zolang de Reclame Code Commissie maar wat aanrommelt. Het kan toch niet waar zijn dat we in Nederland de handhaving (door mensen die de wet kennen) niet hebben geregeld? En toch blijkt dit zo te zijn!

23 april 2012 heb ik een klacht ingediend tegen Steviafoods dat in Eindhoven zit. Mijn klacht was: 'er staan op hun website allerlei medische claims (die ik uiteraard specifiek had benoemd) die niet zijn toegestaan'. In een uitspraak van de Reclame Code Commissie van 31 mei werd gesteld dat de medische claims op de site van Steviafoods inderdaad niet zijn toegestaan'. Toen ging ineens de heer Verdegem van Cavalier zich met de zaak bemoeien. Blijkbaar was hij bang zonder deze onterechte claims omzet te gaan verliezen. Vanaf dat moment werd de zaak zeer onduidelijk.  In zijn brief stelde hij allerlei wettelijk gezien volslagen nutteloze vragen. Het leek dat zijn enige doel was om op alle mogelijke manieren uitstel te krijgen. Tot mijn grote verbazing kreeg hij uitstel om naar de KOAG KAG te gaan. Wat hij daar zou moeten gaan doen, kan niemand mij uitleggen. Ik heb zelf het vak voedselveiligheid afgerond maar daar heb ik niet geleerd dat de KOAG KAG in deze case relevant is. Daarnaast heb de meest deskundige partijen in Nederland hierover gesproken. De KOAG KAG is werkzaam voor voedingssupplementen en niet voor voeding. Ik heb echt niemand kunnen vinden die ondersteunt dat dit de gebruikelijke weg is.

Cavalier (niet de partij waar ik een klacht tegen ingediend heb, mijn klacht ging over Steviafoods) kreeg 27 augustus uitstel om naar de KOAG KAG te gaan. Ze hebben daar een keer naar gebeld, maar begin januari was er door Cavalier geen enkele opdracht verstrekt aan de KOAG KAG. Daarom zou de Reclame Code Commissie 23 januari 2013 eindelijk een definitieve uitspraak doen. Maar niets is minder waar: Weer heeft de Reclame Code Commissie uitstel verleend om  naar de KOAG KAG te gaan. Kan er iemand de Reclame Code Commissie a.u.b. de wet uitleggen?

Ik heb een paar vragen, waar niemand het antwoord op kan geven:
  • Waarom wordt mijn klacht niet afgehandeld? Ik heb geen klacht tegen Cavalier ingediend, maar tegen Steviafoods. Ik vraag daarover een uitspraak!;
  • Als Steviafoods de wetgeving heel duidelijk overtreedt waarom wordt er dan door niemand   ingegrepen? Er staan nog steeds medische claims op hun site en ook wordt nog steeds de suggestie gewekt dat Steviachocolade geschikt zou zijn bij obesitas. Dit is niet zo! ;
  • De eigenaar van Steviafoods is ook de eigenaar van Chokay, ook op die site staan dezelfde fouten;
  • Ze belazeren de consument bewust. Ik heb er uren tijd in gestoken om hun uit te leggen wat niet is toegestaan. Ook heb ik op hun verzoek een deskundige gezocht die hen kan helpen met teksten die wel zijn toegestaan. Ze hebben met die informatie helemaal niets gedaan. In mijn ogen handelen ze derhalve ter kwader trouw; 
  • Het lijkt dus niet de bedoeling dat de consument wordt beschermd!;
  • Of is er nog een andere partij die wel de wet kent en een bindende uitspraak kan doen?
Van de week zag ik een tweet: 'openbaarmaking controlegegevens kan pas bij 100% controle, anders creëert NVWA ongelijk speelveld en dus oneerlijke concurrentie.' Mijn reactie was '100% controle zal er nooit zijn, dan komt er nooit transparantie.' Daarop kreeg ik via een twitter een reactie van de heer Philip den Ouden, directeur van de FNLI: 'zonder 100% controle is transparantie nul.' Ik begrijp zijn reactie wel. Maar de andere kant is dat 100% controle er nooit zal komen. Dat kost te veel tijd en dus te veel geld. Als je een klacht indient bij de NVWA krijg je maanden later een nutteloos briefje. Als je daar dan weer een reactie op wilt, moet je weer maanden wachten. Mijn vraag aan de NVWA is nu 'waar kan ik een klacht over het feit dat jullie de wetgeving niet handhaven indienen?' Ik had nota bene op verzoek van de NVWA zelf een klacht bij hen neergelegd over Steviafoods.

Steviafoods is een kleine speler en de FNLI is op geen enkele wijze verantwoordelijk voor hun werkwijze. Toch wend ik me in deze blog tot de heer Philip den Ouden. Als hij wil kan hij gezien zijn positie waarschijnlijk wel beweging in deze zaak krijgen. Of mij vertellen hoe ik zelf beweging krijg in deze zaak. Het belang van de FNLI zou kunnen zijn dat ze laten blijken dat zij het voor burgers ook belangrijk vinden dat de wet wordt gehandhaafd en communicatie daarover transparant is.