donderdag 18 juli 2013

Kokos(olie) voor gevorderden

Eerder schreef ik al het een en ander over kokos(olie). Er stond nog steeds een vraag over de opname van kokos(olie). Wordt kokos(olie) beter opgenomen dan andere vetten? Hoe werkt dat nu precies? Heel kort samengevat: dat is complex, we weten het nog niet precies.

Uit de studie van DeLany blijkt dat hoe langer de keten hoe minder goed de oxidatie. Het idee is dat alles wat wordt geoxideerd niet opgeslagen kan worden als vet. Er is geen reden om aan te nemen dat dit idee juist is. De energiebalans is gewoon dominant, en kortere ketenvetzuren (8 kcal per gram) bevatten minder energie. Wat gemeten is de geïsoleerde oxidatie. Het lichaam prefereert verbranding van laurinezuur boven andere (langere keten) vetzuren.

Er is geen overeenstemming over de definitie van MCT . De definitie is aan het verschuiven. Eerder werd de grens gelegd bij 10 koolstofatomen. Inmiddels is dat soms pas bij 14 koolstofatomen. Wat precies de definitie is doet er niet toen, tenzij je daaruit conclusies trekt over  hoe het in het lichaam wordt opgenomen. Waar het om gaat is of kokos wel of niet beter wordt opgenomen in het lichaam. Er wordt immers gezegd dat een MCT (Medium Chain Triglyceriden) beter wordt opgenomen dan andere vetten.

Voor zover mij bekend is er geen studie uitgevoerd bij mensen waaruit duidelijk blijkt  hoe laurinezuur wordt opgenomen. Er zijn alleen studies gedaan bij ratten. Maar studies bij dieren zeggen weinig over mensen.

Laurinezuur wordt omgezet in monolaurine, het bio-actieve component dat ook als een supplement wordt verkocht. Een gerapporteerd effect van de fabrikant (Med-Chem Lab) is een Herxheimerreactie. Een dergelijke reactie kan ontstaan wanneer een lichaam te snel ontgift en er meer gifstoffen vrijkomen dan het lichaam in staat is om uit te scheiden. Dit kan resulteren in een verzameling van symptomen die van pijn, misselijkheid tot koorts strekken. Dit vindt alleen plaats bij (zeer) hoge doseringen. De dosis zou dan verminderd moeten worden en langzaam opgebouwd moeten worden.

Bij spijsverteringsklachten lijken korte keten zuren de voorkeur te hebben en daar valt kokosvet niet onder.

In rattenstudies lijkt op basis van zuurstofverbruik, dat de combi laurinezuur (net als eiwit) en voeding het thermogeen effect verhoogt. Dat betekent concreet dat er minder opgeslagen kan worden. Dit effect is natuurlijk niet oneindig, want men slankt iets af tot er weer een balans is. Nu lijkt de stofwisseling van ratten niet erg op die van mensen omdat knaagdieren beter dan mensen in staat zijn om hun stofwisselingssnelheid aan te passen. Toch zou dit effect van laurinezuur in geringere mate ook bij mensen in gewichtsreductie kunnen resulteren.

Eindconclusie
Kokos kun je best af en toe eten, maar het heeft geen bijzondere effecten zoals sommige mensen suggereren. Deskundigen zijn het niet met elkaar eens hoe laurinezuur precies wordt opgenomen  via de lever of de lymfe. In geval van ernstige spijsverteringsklachten wordt geen gebruik gemaakt van kokos maar van korte keten vetzuren.

Aanvulling 23 juli 2013
In een discussie op Linkedin wordt gevraagd of kokos dan ook niet kan helpen bij de ziekte van Alzheimer. Caprinezuur (kokos bestaat slechts voor 7% uit caprinezuur) zou het bestanddeel van kokos zijn dat effect zou kunnen opleveren. Het lijkt erop dat eerdere resultaten op toeval berusten.

Ik heb heel veel mensen benaderd om deze blog te schrijven. Ik heb geprobeerd alles in kaart te brengen. Ik sluit niet uit dat ik toch nog elementen over het hoofd heb gezien. Ik nodig je van harte uit inhoudelijk te reageren. Graag alleen reacties met een degelijke onderbouwing. 

Ik wil graag Frans de Jong, Henrieke Fiechter, Elke van Herwijnen (en haar collega’s), en Henny de Lint bedanken voor hun input.