dinsdag 10 juni 2014

Wat zit er in zout?

Keukenzout
In de winkel kun je verschillende soorten zout kopen. De verschillende soorten hebben verschillende smaken. Als we het over zout hebben, bedoelen we meestal keukenzout. De scheikundige naam voor keukenzout is natriumchloride (NaCl). Wanneer het gaat over de effecten van zout gaat het vrijwel altijd over de effecten van het natrium

Niet te veel natrium
Voor alle volwassenen geldt hoe dan ook het advies om niet meer dan 6 gram zout per dag binnen te krijgen. Dit staat gelijk aan 2,4 gram natrium. Meer dan 85% van de Nederlandse bevolking krijgt meer zout binnen dan deze maximale hoeveelheid. Volwassen mannen eten gemiddeld 9,9 gram zout per dag en vrouwen 7,5 gram per dag.

Soorten zout
De meest bekende soort is keukenzout. Dit is geraffineerd zout en kun je kopen met en zonder toegevoegd jodium. Lo Salt en Jozo Bewust zijn zoutmengsel waarin een deel van het natrium is vervangen door kalium. Bovendien bevatten beide soorten jodium dat de veel mensen te weinig binnenkrijgen en wel essentieel is. Deze zoutmengels zijn vanwege het kalium niet geschikt voor mensen met slechte nieren en mensen die bepaalde plaspillen of ontstekingsremmers gebruiken.

Zeezout is ongeraffineerd zout. Het bevat nog hele kleine resten van diverse mineralen. De aanwezigheid  van mineralen geeft een grijze kleur. Himalayazout heeft veel kleuren en is een zout afkomstig uit de zee in de Himalaya. Er zijn verschillende soorten zeezout te koop, bijvoorbeeld fleur du sel dat meer mineralen zou bevatten en noir de sel. In zeezout kunnen resten van zware metalen als lood en kwik zitten.  De vraag is dus of dat wel zo gezond is. Verder zit er in zeezout geen jodium, maar wordt dat soms toegevoegd. Dat zie je ook bij het Himalayazout dat in onderstaande tabel staat.

Kruidenzout bevat naast zout ook gedroogde en vermalen kruiden. 
Gomasio is een mengsel van zeezout met geroosterde en vermalen sesamzaadjes.

Broodzout is gejodeerd keukenzout. De hoeveelheid keukenzout is wettelijk bepaald  en mag gebruikt worden in brood en broodvervangers. In biologisch brood wordt meestal geen gejodeerd zout gebruikt (1).



Zout *
jodium
10 gram
Zout 
NaLo **
10 gram
Keltisch 
zeezout ***
10 gram
Himalaya
****
10 gram
ADH
Vrouw 19-50
Mineralen:
Mg
Mg
Mg
Mg
Mg 
per dag
Natrium
3900
1310
3450
3826
Max 2400
Calcium
0,2
0
15
41
1000
Fosfor
0,1
0
< 0,395
0,001
600
Kalium
0,7
3460
13
35
3100
Magnesium
0
?
50
1,6
280






Spoorelementen:
Mg
Mg
Mg
Mg
Mg 
per dag
Ijzer
0.01
0
0,35
0,389
15
Zink
0,01
0
0.01
0,0238
7
Koper
?
0
0,0004
0,0056
0,9

Mcg
Mcg
Mcg
Mcg
Mcg
per dag
Jodium
210
?
< 20
< 1000
150
Selenium
?
?
< 20
0,5
50
Mangaan
?
?
< 30
2,7
3,0
Molybdeen
?
?
< 70
0,1
65
Fluor
?
?
?
< 1000
2,9
Chroom
?
?
< 40
0,5
20

 *        Bron: NEVO-tabel geraadpleegd 25 mei 2014 ,  keukenzout met
          toegevoegd jodium
**       Bron: NEVO-tabel geraadpleegd 25 mei 2014 , NaLo salt
***     Bron 
*****  Bron

ppm parts per million, één ppm is duizend keer kleiner dan één promille en dus heel weinig.

Conclusies tabel
Zoals je in de tabel kunt zien zitten er in vergelijking met de dagelijks aanbevolen hoeveelheid weinig mineralen en sporenelementen in zout. Dat verschilt per steekproef maar het lijkt onwaarschijnlijk dat er zout is waar de hoeveelheid mineralen en spoorelementen heel anders is. 

Hoe kies je dan
Kijk naar de verhouding natrium en kalium in het zout. Deze zijn samen immers van belang voor de hoogte van je bloeddruk. Probeer het natrium te beperken en te kiezen voor meer kalium. Kijk daarnaast naar het jodiumgehalte in het zout. Kies (zeker als je geen/weinig brood eet) voor een variant met voldoende jodium. 

(1) Bron soorten zout: Ons Voedsel van De Jong