zaterdag 23 mei 2015

Wanneer wordt informeren misleiden? Zegt Foodwatch sorry?

29 mei vindt er een debat plaats tussen de FNLI en Foodwatch. Ik ben benieuwd of Foodwatch het lef heeft excuus aan te bieden voor hun post over Olvarit die onjuist was en veel mensen op het verkeerde been heeft gezet.

Op de website van Foodwatch staat: 'Foodwatch wil er samen met jou voor zorgen dat je recht krijgt op eerlijk, veilig en gezond voedsel. Transparantie in de voedselketen is daarbij een belangrijke voorwaarde. Alleen als volstrekt duidelijk is wat er in ons eten zit, kun je zélf beoordelen wat een gezond en veilig product is. Foodwatch adviseert wel waar je op kunt letten bij je dagelijkse boodschappen.'

Dat klinkt sympathiek. Foodwatch zegt dat ze mensen willen informeren, zodat ze de meest gezonde keuze kunnen maken. Maar is dat wel wat ze doen? Laat ik een concreet voorbeeld nemen. Foodwatch raadt Olvarit af omdat er te veel suiker in zit. Dat zit echter ook in fruit. Dus om die reden Olvarit afraden laat zien dat bij Foodwatch een basiskennis voeding ontbreekt. Regelmatig verstrekken ze ook foutieve informatie over voedselveiligheid. En uitgerekend die organisatie claimt ons te kunnen leren wat goede en veilige voeding is?

Iedereen kan een fout maken. Dat hoort erbij. Maar als je ontdekt dat je een fout maakt en deze niet corrigeert dan wordt het dubieus. Zeker als je weet dat je bericht gedeeld wordt door argeloze mensen. Op het moment dat ik dit blog schrijf is de post van Foodwatch over Olvarit op Facebook bijna 3.400 keer gedeeld. Dus 3.400 mensen geloven deze onjuiste info en delen deze met vele andere mensen, waarvan een deel ook zal denken dat deze informatie klopt. Waarom schrijft Foodwatch geen nieuwe post met dat hun informatie helaas niet juist was?

Ik volg Foodwatch maar zijdelings, omdat de communicatie meer op effectbejag is gericht en een loopje neemt met de inhoud. Ook in het verleden schreven ze onjuist over kokos. Die post is na lange tijd verwijderd door Foodwatch. De toenmalig directeur heeft me toen zelfs telefonisch bedreigd, terwijl ik alleen vroeg de juiste informatie te verstrekken. Inhoud leek ook toen niet op de eerste plaats te staan. 

Ik ben het met Foodwatch eens dat er (te) veel vreemde producten op de markt zijn. En er wordt door fabrikanten regelmatig creatief om gesprongen met etiketten. Ik zou ook liever zien dat dit anders zou zijn. Maar door in het wilde weg steeds het woord misleiding te gebruiken informeer je consumenten niet, maar misleid je ze eerder. Zo zou het mooi zijn als Foodwatch vertelt welke voedingsclaims zijn toegestaan en deze uitlegt. Daar hebben consumenten wat aan. Want als ze dit weten kunnen ze ook daadwerkelijk zelf betere keuzes maken. Het Voedingscentrum heeft dat helder op haar website staan. 

De manier waarop Foodwatch communiceert maakt mensen bang voor allerlei soorten voeding. En juist de groep die het moeilijk vindt zelf de betere keuzes te maken zijn daar extra gevoelig voor. Ze haken af en gaan niet gezonder, maar juist ongezonder eten. 'Als Cola minder slecht is dan Olvarit, dan kies ik liever voor Cola'. Uiteraard is dit niet de boodschap die Foodwatch wilde uitdragen. Maar mensen horen graag wat ze willen horen. Gevolg is dat de groep die toch al weinig fruit eet nu ook Olvarit links laat liggen. De 'Rens Kroesen' van deze wereld gebruikten toch al geen Olvarit. Deze post van Foodwatch heeft de gezondheid van Nederland weer een heel klein stapje verslechterd. Olvarit eten is immers beter dan geen fruit eten. En 'gewoon' fruit weer beter dan Olvarit.

De agressiviteit van de communicatie van Foodwatch helpt ook niet heel erg om de industrie te stimuleren naar hen te luisteren. De meeste mensen zijn namelijk niet geneigd om iets met feedback te doen als heel hard op ze ingebeukt wordt. Daarmee krijg je zeker aandacht, maar bereik je verder weinig. Dat is heel onhandig als het je echt om de gezondheid gaat. Want dat kunnen we niet leuk vinden, maar feit is dat de meeste mensen veel producten consumeren uit de fabriek. Dus als deze producten maar een fractie verbeteren is dat al goed voor de gezondheid van Nederland. Dus Foodwatch als jullie het daar echt om gaat, ga dan weer eens 'normaal' praten met fabrikanten in plaats van hun de oorlog te verklaren. Persoonlijk vind ik bewonderenswaardig dat de FNLI nog de moeite neemt met Foodwatch te communiceren.

Ik hoop nog steeds dat Foodwatch consumenten echt wil gaan leren de betere keuzes te maken. En zich dus inhoudelijk verdiept in voeding en voedselveiligheid in plaats van maar lukraak wat te roepen. Ook doe ik een beroep op journalisten. Zij behoren de berichten van foodwatch kritisch te beoordelen in plaats van deze klakkeloos over te nemen.

En last but not least; consumenten (en beginnende professionals) als je graag wil leren hoe je zelf meer gezonde voedingskeuzes maakt kun je uiteraard ook kiezen voor mijn e-cursus. Daar heb je voor een betere voedingskennis meer aan dan aan een maandelijkse donatie aan Foodwatch.