donderdag 4 juni 2015

Hoor beoordeel je of informatie betrouwbaar is?

Deze keer zal ik in gaan op aspecten hoe je zonder gedetailleerde voedingskennis met je logische verstand vast kunt stellen of een boek voor jou zelf ook daadwerkelijk relevante informatie verstrekt.

De titel
Het is handig om altijd bij de titel te beginnen. Een aparte titel is een marketingtruc. Niet per se iets mis mee, maar het kan wel een mogelijke reden zijn om aan de objectiviteit van de inhoud te twijfelen. Een titel als Melk de Witte Sloper wekt niet de indruk dat het voor- en nadelen zal bespreken. Dat betekent niet dat dit niet zo is. Dat kun je alleen vast stellen door het boek daadwerkelijk te lezen. Doe dat kritisch en kijk of het eenzijdig op nadelen in gaat, of ook de positieve aspecten van melk benoemt. Zodat je op basis van voor- en nadelen af kunt wegen of jij zelf wel of niet melk wilt drinken.

Het boek gaat over melk, maar hier en daar gaat het zonder goede reden ineens over hele andere onderwerpen; zoals het boek Broodbuik en HFCS. Waarom staat dat er eigenlijk in?

Rare vergelijkingen om mening te bewijzen
Verder worden vergelijkingen gemaakt die niet erg logisch zijn, maar wel gebruikt worden als bewijs dat je geen melk(producten) moet gebruiken. Er wordt gekeken naar de energie-inname van melk door naar chocolademelk en vruchtenyoghurt te kijken. In die producten zit meer kilocalorieën dan in 'gewone' melk en yoghurt. Dus dat is geen juiste vergelijking om daarom 'gewone' melk en melkproducten af te raden. En dan ook nog eens te concluderen dat je zonder melk(producten) dus afvalt. Als je minder kilocalorieën eet van wat dan ook, dan val je af. Dat geldt niet alleen voor melk(producten). Dat is een drogreden.

De toon
Ook uit de toon van een boek kun je opmaken of het om meningen gaat of zuivere informatie. Ik heb een aantal citaten geselecteerd. Hoe meer van dit soort zinnen in een boek, hoe groter de kans dat het boek niet objectief is maar probeert je een mening op te dringen.

'Voor uitgeputte ouders die met een half oor luisteren en achter hun peuters aanrennen of het schema van hun tieners proberen bij te houden, betekent multitasking ook het elimineren van onnodige zaken en soms helaas ook van de essentie; in melk zitten ‘negen essentiële voedingsstoffen’ wordt dan ingekort tot ‘melk is essentieel.' Wat denk jij? Zullen uitgeputte ouders per ongeluk worden aangesproken?

'…..heeft het vocht getransformeerd van een product met één enkele identiteit tot een product met vele, raadselachtige persoonlijkheden.' Wat denk jij? Wat heeft raadselachtige persoonlijkheden te maken met melk? Niets toch?

'gelooft dat dit proces negatieve bijwerkingen heeft.' Wat denk jij? Past 'gelooft' in een degelijk onderbouwd boek?

'…zijn slechts één van de vele obstakels die het moeilijk maken om Amerika en de verdere wereld van de melk af te krijgen.' Wat denk jij: Is dit een boek dat je een afgewogen mening geeft op basis van voor- en nadelen of gaat het alleen maar om nadelen?

'….zag eruit of ze te veel melk dronk.' Wat denk jij? Hoe zou iemand eruit zien, die te veel melk drinkt? Ik heb zelf geen flauw idee. Even voedingstechnisch: twee tot drie melk(consumpties) per dag lijkt me voldoende. Het is niet, hoe meer hoe beter.

'De auteurs raden echter aan voorzichtig te zijn met de interpretatie van de resultaten vanwege het observationele karakter van het onderzoek en de mogelijkheid dat er consequent verwarrende factoren waren die van invloed waren op de uitkomsten. Dit wil niet zeggen dat de onderzoekers verbaasd zijn over hun bevindingen.' Wat denk jij? Is de tweede zin geen mening in plaats van wat de onderzoekers vinden?

'Ik heb geen idee wat het ‘laagwaardig’ eiwit is waar de melk in de Diggs advertentie zich impliciet tegen afzet. Misschien is het een steek onder water voor plantaardige eiwitten, zoals noten en zaden en granen en bepaalde peulvruchten, die elkaar nodig hebben om in de volledige set aminozuren te voorzien die plantaardige eiwitten bieden.' Wat denk jij? Wellicht niet zo veel, omdat dit wel wat meer voedingskennis vraagt. De biobeschikbaarheid ('opneembaarheid') van plantaardige eiwitten is minder dan van dierlijke eiwitten. Daarom wordt mensen met een veganistisch voedingspatroon ook geadviseerd 30% meer eiwitten te gebruiken. Wat mij betreft is dit geen aanbeveling om meer dierlijke eiwitten te eten. Plantaardige eiwitten zijn een prima keuze, maar besef wel dat je er wat meer van nodig hebt. Voor de calcium echter geldt dat deze in plantaardige bronnen beter wordt opgenomen, maar er zit meestal ook (veel) minder in waardoor het per saldo niet meer calcium oplevert.

'Maar de namaakmelk die in elkaar is geknutseld voor de taille en de smaak van Amerikanen, is niet bedoeld voor wie dan ook. Het is niet het voedsel van de natuur, laat staan dat het voor welk zoogdier dan ook geschikt zou zijn, of dat nu een rund of een mens is.'Wat denk jij? Is dit informatie van iemand die je daadwerkelijk iets uit wil leggen?

Het is veel werk om een boek op deze manier uit te pluizen. Toch heb ik dat voor jullie gedaan, omdat ik hoop dat jullie hierdoor beter leren hoe je kritisch een voedingsboek kunt lezen en je weet dat je vaak onnodig bang gemaakt wordt omdat de schrijfster graag aandacht wil voor haar standpunt. Het eigen belang van de schrijver gaat vaak voor het belang van de lezer. In een volgende blog zal ik toelichten of dit Amerikaanse/Canadese boek ook relevant is voor jou als Nederlander.