zaterdag 30 september 2017

Als je gojibessen eet val je echt acuut dood neer!

Was je het ook al opgevallen dat de laatste tijd juist kinderen van ouders die extreem actief bezig zijn met de gezondheid van hun kinderen bij bosjes dood neer vallen? Het was naar dat we niet begrepen wat de reden was, maar gelukkig is dat nu door belangeloos speurwerk van Foodwatch duidelijk: het komt door die levensgevaarlijke gojibessen.

Hoewel Foodwatch echt nooit iets doet om er zelf beter van te worden is er hier toch wellicht per ongeluk iets fout gegaan in de berichtgeving. Van belang hierbij zijn (zoals ook in het rapport van Foodwatch staat) de begrippen ARfD (acute referentie dosis) en ADI (aanvaardbare dagelijkse inname). Omdat zowel de ARfD als de ADI wordt vastgesteld op basis van lichaamsgewicht kan bij kinderen de norm sneller worden overschreden. Het lijkt alsof Foodwatch niet helemaal weet hoe de ARfD en MRL (Maximale Residu Limiet) worden vastgesteld.

Even wat saaie maar noodzakelijke theorie
De ARfD wordt gebruikt voor acute risicoinschatting. Dat is een schatting van de hoeveelheid van een stof in voedsel of drinkwater die je binnen 24 uur in 1 portie kan innemen zonder noemenswaardige gezondheidseffecten. Daarvoor moet je weten hoeveel mensen normaal gesproken eten van een voedingsmiddel, in dit geval gojibessen. Dat is niet bekend over gojibessen. We weten dus niet of er mensen zijn die dit overschrijden.

De ADI  geeft een inschatting geeft van het risico op lange termijn. De ADI voor een stof is bepalend voor de maximale hoeveelheid die uiteindelijk in een bepaald product voor mag komen. Deze maximale hoeveelheid wordt de MRL genoemd. In de MRL zit een grote veiligheidsmarge door de veilige dosis te delen door 100. Als je dus een keer de MLR overschrijdt is dat niet schadelijk voor je gezondheid.

Steekproef is altijd een inschatting van de werkelijkheid
Een steekproef is altijd een inschatting van de werkelijkheid. Het kan dat in een partij een paar bessen besmet zijn en de rest van de bessen niet. Als je juist die ene bes treft zou je de partij dus (wellicht ten onrechte) afkeuren. Verder is het van belang wat het verschil is tussen de bes met de minste en meeste bestrijdingsmiddelen. Hoe is deze verdeling  bij de steekproeven? En hoe groot is dan de steekproefgrootte, want deze moet wel correleren met de verwachte spreiding binnen een partij. Dit is heel erg ingewikkeld en daardoor is het lastig om correcte conclusies te trekken uit steekproeven.

Gojibessen
Omdat niet bekend is hoeveel gojibessen er worden gegeten zijn de consumptiegegevens van krenten gebruikt. Heel waarschijnlijk resulteert dit in een overschatting van de consumptie, zeker bij kinderen, die normaal gesproken meer rozijnen/krenten eten dan gojibessen. In de praktijk zal de blootstelling dus lager liggen. Voor een volwaardig voedingspatroon is het niet nodig dat je gojibessen eet en hoef je ze dus niet te eten. In de praktijk is de kans echter klein dat er gezondheidsschade ontstaat door het eten van gojibessen. Dit voorbeeld laat wel weer zien dat het belangrijk is om gevarieerd te eten. Daardoor krijg je niet alleen alle voedingsstoffen binnen maar voorkom je ook dat je ongewenste (soms schadelijke) stoffen niet te veel binnenkrijgt.

Hoe maak jij zelf betere keuzes?
Eet meer vezels uit volkoren granen, groente en 2/3 stuks fruit. En beperk/vermijd suikerrijke dranken (zoals frisdrank en sap) en alcohol. Als je daarnaast gevarieerd voeding eet met zinvolle voedingsstoffen dan kun je al die onnodige paniekberichten negeren en ben je goed bezig.

Is de NVWA onbetrouwbaar?
Ik kan net als Foodwatch onvoldoende beoordelen of de NVWA haar werk goed doet. Wel vallen me er een paar dingen op:
  • De NVWA heeft door politiek ingrijpen enorm moeten bezuinigen en dan kun je uiteraard minder voor elkaar krijgen
  • Het is jammer dat deze schaarse tijd ook nog moet worden besteed aan nutteloze vragen van Foodwatch, tijd die beter aan het beperken van gezondheidsrisico's zou kunnen worden besteed!
  • Het is zo goed als onmogelijk als professionele organisatie zoals de NVWA om te reageren op de nare propaganda van Foodwatch. De NVWA moet altijd een afweging maken of waarschuwingen wel in het belang zijn van de consument. Het belang van Foodwatch is echter om elk miniprobleem (hoeveel mensen eten er nu eigenlijk gojibessen en dan ook nog te veel?) op te blazen tot een wereldprobleem want dat levert donateurs op.
  • Bij de NVWA werken vooral mensen die deskundig zijn op het gebied van voedselveiligheid. Wat ik mis zijn mensen die goed uitleggen waar je op let bij voedselveiligheid. Dat proberen ze wel, maar de wantrouwende consument wordt hiermee niet bereikt. Daar maakt Foodwatch graag misbruik van. Doordat de consument er niets van weet, kan Foodwatch ze alles op de mouw spelden wat hun goed uitkomt om geld bij elkaar te harken.
Foodwatch verzaakt
Foodwatch heeft als doel veel aandacht te krijgen maar verzaakt keer op keer heldere informatie te verstrekken. Gezondheid gaat niet over Fipronil, kindertoetjes of gojibessen, maar om een gezond voedingspatroon. Schadelijke producten moeten uiteraard niet worden verkocht. Maar voor de gezondheid van Nederland is het belangrijk dat de media het belang van de gezondheid van kijkers weer laat prevaleren boven bereikcijfers.

En ja ik ben nog steeds geblokt omdat het niet de bedoeling is dat er kritische vragen worden gesteld zodat mensen daadwerkelijk worden geïnformeerd. Uiteraard niet, alles voor de propaganda!

Mijn studenten leer ik met plezier hoe je kritisch doch juist naar voedselveiligheid kijkt. Wil jij dat ook? 9 oktober starten we weer.

Aanvulling
Ik hoor dat er mensen zijn die denken dat ik deze post schrijf omdat ik boos zou zijn op Foodwatch. Ik ben inderdaad boos op hen omdat ze het aantal donateurs belangrijker vinden dan het goed informeren van consumenten. Ik ben dus niet boos omdat ik geblocked ben: dat blocken laat juist goed zien hoe weinig  Foodwatch daadwerkelijk om consumenten geeft door ze informatie te onthouden.