zaterdag 28 april 2018

Is Carola een gelukkige eter?

Wat je kunt leren van Carola (van Bemmelen)? Niets over voeding dat je zelf nog niet weet, weinig over gedrag maar echt alles over marketing. Zoek jij iemand voor je marketing? Ga dan naar Carola die je daarmee zeker kan helpen. Heb je vragen over voeding? Ga dan liever naar een gewichtsconsulent van de BGN of een diëtist.

Carola is ervaringsdeskundige en daarnaast een ervaren marketeer die zelf niet goed weet hoe ze in haar eigen leven de hoeveelheid suiker kan beperken. Hierdoor denkt ze dat gezonde voeding over suiker gaat in plaats van het hele voedingspatroon. Haar adviezen zijn gebaseerd op haar eigen mening en zijn vaak onjuist en soms ronduit gevaarlijk. Ze verwijst in haar boek naar Brian Wansink die bekend staat om zijn fraude. Dat laat zien dat mensen die niet zijn opgeleid in het beoordelen van wetenschappelijke bronnen en de wetenschappelijke actualiteiten niet volgen ook beter niet kunnen doen alsof ze een wetenschappelijk artikel kunnen weergeven. Voor je het door hebt volg je iets dat nergens op is gebaseerd. Dat onderscheidt (als het goed is) professionals van ervaringsdeskundigen. Professionals weten wat ze niet weten en communiceren dat ook helder.

Gedrag
Het boek 'de gelukkige eter' is op een aansprekende toon geschreven en daarin schuilt het gevaar. Mensen die moeite hebben met hun gedrag te veranderen zullen zich erin herkennen en blij zijn dat het niet aan hen ligt dat het niet lukt om hun voedingspatroon aan te passen. Het is wellicht leuk om jezelf te herkennen, maar het stimuleert niet om zelf concreet gezond aan de slag te gaan.

In het boek staat dat je willoos je oerbrein volgt. Dat klinkt hopeloos en als je je trainingen wil verkopen is dat ook handig. Het Voedingscentrum communiceert daar ook over maar legt liever uit hoe je het eenvoudiger in plaats van moeilijker maakt. Het is inderdaad best lastig om je gedrag te veranderen, maar dat is juist iets waar gewichtsconsulenten en diëtisten je mee kunnen helpen. Samen ga je onderzoeken wanneer en waarom je iets eet dat je eigenlijk beter niet had kunnen eten. Als je je bijvoorbeeld eenzaam voelt en daardoor gaat eten zul je door blijven eten omdat je de oorzaak waarom je eet niet aanpakt. Als dat eenzaamheid is, helpt het om daarmee aan de slag te gaan zodat je je onvrede niet weg probeert te eten. Je leert dus omgaan met lastige situaties door van te voren een goed plan te bedenken.

Hormonen
Het deel over hormonen met extreem taalgebruik wekt voor consumenten wellicht de suggestie dat Carola daar specialist in is maar wat je er vooral van kunt leren is als mensen op een dergelijke toon iets schrijven ze je mening willen opdringen. Deskundigen hebben dat niet nodig en houden het bij de feiten. Het is slim om deze vuistregel te onthouden als je nieuwe zaken leest over voeding en niet goed weet of ze wel kloppen. En ja, de hormonen die ze noemt zijn wel relevant maar de feiten liggen veel genuanceerder. Suiker is overigens niet verslavend. Als dat wel zo zijn zou zijn dan zou je eerder een schaaltjes suikerklontjes leegeten dan een bakje M&M's want bij een verslaving wil je zoveel mogelijk van hetgeen je verslaafd aan bent (suikerklontjes bevatten meer suiker dan M&M's). Hormonen zijn zeer complex en werken samen. Je beïnvloedt je hormonen door aan de slag te gaan met een gezonde(re) leefstijl: gezonde voeding, bewegen, slaap en ontspanning. Kortom: het gaat om goed voor jezelf zorgen.

Gewicht verliezen
Carola heeft een eigen theorie over afvallen verzonnen, maar gewicht verlies je als je minder eet dan verbruikt op de langere termijn. Je slaat vet op als je meer eet dan verbruikt op de langere termijn. Een saai verhaal maar ik kan het helaas niet mooier maker.

Voeding
Meer onbewerkte voeding, veel groente en minder/geen frisdranken zijn prima adviezen van Carola, maar dat wist je zelf ook vast al wel. Haar adviezen over voeding zijn verder vooral extreem en grotendeels onverstandig om te volgen als je je gezondheid belangrijk vindt. Ze is het type 'ik geloof en volg elke hype'.

Vetten
In het boek staat dat voor omega 3-olie geldt 'hoe meer hoe beter'. Dat is onzin. Er staat ook dat kokosvet bijdraagt aan een efficiënte vetverbranding. Ik weet niet wat dat betekent. Het lijkt erop dat ze denkt dat je van kokosvet afvalt. Uiteraard is dat niet zo bij een energie-overschot. Waarom ze het over transvet in margarine heeft is onduidelijk. Dat zit er in Nederland al 20 jaar niet meer in. Transvet is sowieso niet meer relevant omdat dit nog nauwelijks in onze voeding zit.

Eiwitten
Carola adviseert vooral dierlijke eiwitten. Je kunt volgens haar niet te veel eiwitten eten. Dit is wel zo. Dat is niet alleen ongezond maar tevens onnodig belastend voor ons milieu. Het advies is maximaal 500 gram vlees per week, waarvan maximaal 300 gram bewerkt en/of rood vlees. Hoewel Carola dat niet vindt zijn daarom peulvruchten (bij voorkeur in combinatie met granen) een goede eiwitbron. Volgens Carola (pagina 121) zijn avocado, pompoen, banaan, sesamzaad, mais, dadels en spruitjes eiwitrijk. Hiervan is alleen sesamzaad eiwitrijk, maar dat bevat heel veel kcal en daar gebruik je weinig van en dat levert in de praktijk dus ook niet veel eiwit op.

Overig
Carola is zelfs bang voor kraanwater. Dat is in Nederland uitstekend en filteren is niet nodig. Haar advies om een zoutdrankje van Keltisch zeezout te adviseren is ronduit gevaarlijk, aangezien dat ook natrium bevat dat we veel te veel binnenkrijgen. Dit natrium is geen speciaal soort en verhoogt de bloeddruk ook. Wat ze over zoetstoffen schrijft is ook flauwekul. Maar zoetstoffen heb je niet nodig en kun je dus achterwege laten. Bovendien is lightfrisdrank ook niet goed voor je gebit. De vervangingstabel is grotendeels overbodig  en diverse adviezen zijn onjuist als je gezondere keuzes wil maken. Waarom steviolglycosiden wel is toegestaan en aspartaam niet is onduidelijk, aangezien je van steviolglycosiden tien keer zo weinig mag gebruiken dan van aspartaam. Uit onderzoek blijkt niet dat je per se drie keer per dag zou moeten eten. Wel is een vast ritme van belang: dat betekent dus niet de ene dag twee keer en de andere dag zes keer.

Voedingstabel
Het boek sluit af met voedingstabellen waarin suggesties worden gedaan voor ontbijt, lunch en diner. Het is goed dat deze adviezen vaak veel groente bevatten. Maar helaas ook (heel) veel dierlijke producten. Verder is het advies van een ontbijt (voor vrouwen) met 60 gram noten of zaden/pitten of 100 gram hummus buitensporig. Dat zijn op zich goede keuzes maar dat is qua kcal echt veel te veel. Een beter advies is (veel) minder dan de helft. Crackers zijn vaak maar deels volkoren. In dat geval is een volkorenboterham een betere keuze. Met 200 gram kokosyoghurt heb je ongeveer de maximale dagelijkse hoeveelheid verzadigd vet al gegeten bij je ontbijt. Het bevat ook weinig eiwit. Kwark (naturel) is dus een veel gezondere en tevens goedkopere keuze.

Wil jij gezonder eten?
Carola schrijft dat ze na bladzijde 3 is gestopt met de opleiding gewichtsconsulent. Het gevolg is een chronische overschatting van haar eigen kennis. Als ze zo slim was geweest de opleiding gewichtsconsulent wel af te ronden had ze haar lezers in ieder geval kunnen helpen met betere keuzes te maken in plaats van mensen op het verkeerde been te zetten omdat dat wat ze denkt leuk voelt in plaats van is. Geloof ervaringsdeskundigen liever niet op hun blauwe ogen. Let ook op de verleidingstrucs van hen. Ze schrijven zodat jij je herkent en jij hen daarom graag gelooft. Ze zijn echter helaas meestal niet bezig met jouw gezondheid. Gewichtsconsulenten en diëtisten laat je horen. Julie kunnen dit echt beter ;)

Denk jij dat Carola zelf een gelukkige eter is? Ik ben benieuwd wat jullie denken.

Disclaimer
Iedereen die mij een beetje kent weet dat ik dit niet schrijf om Carola te vervelen, maar wel om consumenten te waarschuwen dat iets wat te mooi lijkt om waar te zijn dat meestal ook is. En tevens om je bewust te maken dat je als je graag je gedrag wil veranderen het niet handig is om een virtuele vriendin te zoeken. Maar je beter op zoek kunt gaan naar een deskundige die er is om jou te helpen.